Porealizacyjny monitoring nietoperzy

Porealizacyjny monitoring nietoperzy to specjalistyczna usługa realizowana przez naszego chiropterologa, której celem jest weryfikacja prognozowań zawartych w raporcie z przedrealizacyjnego monitoringu nietoperzy odnośnie zakresu możliwego oddziaływania przedsięwzięcia, zwykle wybudowanej elektrowni lub farmy wiatrowej, na nietoperze. W jego ramach dokonuje się oceny zmian natężenia wykorzystania obszaru przedsięwzięcia przez nietoperze w porównaniu z okresem przedrealizacyjnym. Dokonuje się również oszacowania rozmiarów faktycznej śmiertelności spowodowanej kolizjami.

Na czym polega porealizacyjny monitoring chiropterologiczny? 

Porealizacyjny monitoring chiropterologiczny realizuje się w oparciu o badania terenowe obejmujące:

• rejestrację aktywności nietoperzy metodami bioakustycznymi;
• monitoring ofiar kolizji.

Obowiązek wykonania porealizacyjnego monitoringu chiropterofauny oraz przedkładania raportów z jego przeprowadzenia jest najczęściej wymogiem właściwego miejscowo regionalnego dyrektora ochrony środowiska określonym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zwanej w skrócie decyzją środowiskową.

W jakiej sytuacji konieczny jest monitoring porealizacyjny?

Jak wspomniano, o konieczności przeprowadzenia porealizacyjnego monitoringu chiropterologicznego przedsięwzięcia decyduje organ odpowiedzialny za wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, czyli wójt, burmistrz lub prezydent miasta. W uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska może on podjąć decyzję o zobowiązaniu inwestora do przeprowadzenia badań po rozpoczęciu eksploatacji farmy wiatrowej w celu:

• potwierdzenia wniosków z przedrealizacyjnego monitoringu chiropterologicznego,
• zalecenia dodatkowych działań łagodzących w celu redukcji szkodliwego wpływu przedsięwzięcia na chiropterofaunę,
• uzyskania informacji pozwalających na zniesienie obostrzeń w funkcjonowaniu farmy wiatrowej, nałożonych na nią przy wydawaniu decyzji środowiskowej.

Podobnie jak w przypadku badania przedrealizacyjnego, porealizacyjny monitoring nietoperzy jest regulowany ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Jakie informacje zawiera raport z monitoringu?

Raport z porealizacyjnego monitoringu nietoperzy to specyficzny dokument, który zawiera wyniki badań nad aktywnością lokalnej i migrującej chiropterofauny przeprowadzanych w trakcie eksploatacji przedsięwzięcia. Jego kluczowym elementem jest analiza porównawcza z wynikami badań przeprowadzonych na etapie planowania inwestycji, pozwalająca na ocenę zgodności rzeczywistych oddziaływań z wcześniejszymi prognozami.

W raporcie zawarte są m.in. dane dotyczące rzeczywistej śmiertelności nietoperzy, zmian w ich zachowaniu oraz wykorzystania przestrzeni powietrznej ponad terenem inwestycyjnym. W przypadku stwierdzenia istotnych rozbieżności dokument może zawierać rekomendacje dotyczące dodatkowych działań łagodzących oraz kompensujących.

W sytuacjach, gdy porealizacyjny monitoring nietoperzy nie potwierdza negatywnego wpływu przedsięwzięcia na chiropterofaunę, raport może zawierać zalecenie dotyczące zniesienia dotychczasowych ograniczeń środowiskowych.

Zgodność monitoring porealizacyjny nietoperzy z wytycznymi 

Monitoring porealizacyjny nietoperzy jest wykonywany zgodnie z Tymczasowymi wytycznymi, dotyczącymi oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na nietoperze z grudnia 2009 (wersja II) lub z projektem Wytycznych dotyczących oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na nietoperze z 2011 r.

Monitoring porealizacyjny a przedrealizacyjny – czym się różnią?

Monitoring chiropterologiczny prowadzony przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia jest wykonywany w pełnym cyklu rocznym i stanowi obowiązkowy element dokumentacji środowiskowej wymaganej do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jego celem jest identyfikacja potencjalnych zagrożeń dla populacji nietoperzy oraz określenie warunków, jakie powinno spełniać przedsięwzięcie, aby ograniczyć jej negatywny wpływ na środowisko.

Z kolei porealizacyjny monitoring nietoperzy to cykl badań prowadzonych już po oddaniu przedsięwzięcia do eksploatacji. Służy on ocenie faktycznego oddziaływania inwestycji na lokalne populacje nietoperzy. Choć nawiązuje do zakresu i metodologii monitoringu przedrealizacyjnego, nie stanowi jego wiernego odtworzenia. W praktyce zakres badań porealizacyjnych może zostać dostosowany, np. w przypadku, gdy ostateczny rozmiar inwestycji odbiega od pierwotnych założeń – wówczas proporcjonalnie zmniejszany jest również obszar objęty monitoringiem.