Kompensacja herpetologiczna

Kompensacja herpetologiczna do specjalistyczna usługa realizowana przez naszego herpetologa, lub pod jego nadzorem, polegająca na budowie obiektów lub struktur zastępczych dla płazów w zamian za zniszczone w skutek realizacji przedsięwzięcia siedliska tych zwierząt. W ramach kompensacji herpetologicznej budowane są przejścia dla płazów pod inwestycjami o charakterze liniowym, kiedy ich realizacja powoduje przecięcie szlaków migracyjnych tych zwierząt. W celu naprowadzenia płazów na te przejścia, montuje się stałe ogrodzenia naprowadzające lub ochronno-naprowadzające, a także zagospodarowuje się w sposób zaplanowany ich otoczenie. Kiedy w ramach realizacji inwestycji zachodzi konieczność zasypania zbiornika wodnego stanowiącego miejsce godów i rozrodu płazów, w ramach kompensacji herpetologicznej w sąsiedztwie przedsięwzięcia buduje się zbiorniki zastępcze dla tych zwierząt oraz odpowiednio zagospodarowuje się ich otoczenie.

W jakich sytuacjach wykonywana jest kompensacja herpetologiczna?

Kompensacja jest elementem procesu inwestycyjnego w sytuacjach, gdy inwentaryzacja herpetologiczna, przeprowadzona przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, wykazała na obszarze planowanej inwestycji obecność płazów i gadów oraz ich siedlisk, w tym miejsc godów i rozrodu, zimowisk lub szlaków migracyjnych. Działania kompensacyjne muszą być zaplanowane jeszcze przed rozpoczęciem prac budowlanych, tak aby możliwe było odpowiednie dostosowanie rozwiązań technicznych oraz przestrzennych do wymogów ochrony tych grup zwierząt. Najczęściej dotyczy to inwestycji liniowych, takich jak drogi i linie kolejowe, które przecinają korytarze migracyjne płazów i gadów. Konieczność wdrożenia kompensacji herpetologicznej może również zachodzić w przypadku projektów obejmujących osuszanie terenu, zasypywanie zbiorników wodnych, ingerencję w cieki lub wznoszenie przeszkód utrudniających zwierzętom dostęp do zbiorników rozrodczych.

Działania, które wchodzą w skład kompensacji herpetologicznej

W ramach kompensacji herpetologicznej podejmowane są działania mające na celu złagodzenie lub pełne zrekompensowanie negatywnych skutków  inwestycji dla lokalnych populacji płazów i gadów. Do najczęściej realizowanych sposobów ochrony należy budowa przejść dla płazów pod inwestycjami liniowymi, którym towarzyszy system ogrodzeń naprowadzających, umożliwiający bezpieczną migrację zwierząt. Istotnym elementem jest również tworzenie nowych zbiorników wodnych w miejsce zasypanych stanowisk godowych i rozrodczych. Tworzenie siedlisk zastępczych dla gadów i płazów wiąże się także z odpowiednim zagospodarowaniem ich otoczenia, sprzyjającym rozrodowi i bytowaniu tych zwierząt.

W zależności od uwarunkowań środowiskowych herpetolog może także rekomendować zmiany w harmonogramie robót, tak aby etapy takie jak zasypywanie zbiorników były realizowane poza okresem godów i rozrodu oraz migracji płazów. Skuteczna kompensacja przyrodnicza gadów i płazów wymaga każdorazowo indywidualnego podejścia i ścisłej współpracy z ekspertami przyrodniczymi.

Dlaczego istnieje potrzeba ochrony płazów i gadów na terenie inwestycji?

Potrzeba ochrony płazów i gadów na terenach inwestycyjnych wynika nie tylko z konieczności zachowania bioróżnorodności, ale także z obowiązujących przepisów prawa krajowego i unijnego. Wszystkie gatunki płazów i gadów występujące w Polsce objęte są ochroną gatunkową na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Obowiązek ochrony tych zwierząt wynika również z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, która nakłada na inwestorów konieczność unikania lub ograniczania negatywnego wpływu inwestycji na chronione gatunki właśnie przez kompensację herpetologiczną.

Na poziomie wspólnotowym ochronę tę wzmacnia tzw. Dyrektywa Siedliskowa, która wymienia gatunki uznane za szczególnie ważne dla Wspólnoty Europejskiej i zobowiązuje państwa członkowskie do ich skutecznej ochrony. W tym kontekście kompensacja przyrodnicza płazów i gadów staje się nie tylko środkiem ograniczającym negatywny wpływ inwestycji na środowisko, ale również obowiązkiem formalnym, którego realizacja warunkuje możliwość legalnego prowadzenia prac budowlanych na terenach, na których odnotowano obecność chronionych gatunków.