Kompensacja chiropterologiczna

Kompensacja chiropterologiczna do specjalistyczna usługa realizowana przez naszego chiropterologa, lub pod jego nadzorem, polegająca na budowie lub montażu zastępczych miejsc rozrodu lub zimowania dla nietoperzy w zamian za zniszczone w skutek realizacji przedsięwzięcia siedliska tych zwierząt. W ramach kompensacji chiropterologicznej wiesza się na elewacjach budynków lub na drzewach specjalne skrzynki dla nietoperzy, adaptuje poddasza dla kolonii rozrodczych lub buduje podziemne obiekty naśladujące jaskinie, w których zwierzęta te zapadają w sen zimowy. W przypadku inwestycji polegających na remoncie elewacji budynków, w ramach kompensacji chiropterologicznej instaluje się na ścianach obiektu trocinobetonowe lub drewniane, podtynkowe schronienia przeznaczone dla najczęściej zasilających budynki nietoperzy, w tym w szczególności dla mroczka posrebrzanego, mroczka późnego, karlików i borowca wielkiego.

W jakich sytuacjach wykonywana jest kompensacja chiropterologiczna?

Kompensacja chiropterologiczna jest wymagana w sytuacjach, gdy na etapie przygotowania inwestycji zostanie stwierdzona obecność nietoperzy, a planowane działania mogą prowadzić do zniszczenia ich siedlisk, w tym miejsc rozrodu lub hibernacji. Dotyczy to w szczególności przedsięwzięć ingerujących w środowisko naturalne lub istniejącą infrastrukturę – takich jak wycinka starych drzew, rozbiórka budynków, prace termomodernizacyjne, a także remonty poddaszy i piwnic, które często stanowią ukryte miejsca bytowania tych chronionych zwierząt. Z tego względu obowiązek wdrożenia kompensacji przyrodniczej dla nietoperzy w szczególności dotyczy branż budowlanej i remontowej, realizujących zarówno nowe inwestycje mieszkaniowe i komercyjne, jak i modernizacje istniejącej zabudowy – w tym także budynków użytku publicznego, takich jak szkoły, urzędy czy obiekty zabytkowe. Konieczność oceny ryzyka i zaplanowania ochrony siedlisk nietoperzy zachodzą również przy realizacji infrastruktury liniowej: dróg, linii kolejowych, sieci przesyłowych, zwłaszcza na terenach zadrzewionych.

Coraz częściej konieczność analiz i planowania kompensacji chiropterologicznej pojawia się także w przypadku inwestycji z zakresu odnawialnych źródeł energii – szczególnie przy lokalizacji farm wiatrowych lub instalacji fotowoltaicznych w pobliżu obszarów cennych przyrodniczo. W takich przypadkach inwestor ma obowiązek zaplanowania prac z uwzględnieniem ochrony siedlisk nietoperzy. W przypadku, gdy niemożliwe jest przeprowadzenie prac bez ich zniszczenia, należy wdrożyć działania kompensacyjne, które zminimalizują negatywny wpływ przedsięwzięcia na lokalne populacje nietoperzy.

Działania, które wchodzą w skład kompensacji chiropterologicznej

Kompensacja chiropterologiczna to przede wszystkim działania mające na celu zastąpienie utraconych siedlisk nietoperzy poprzez stworzenie im nowych, bezpiecznych warunków bytowania. Już na etapie planowania inwestycji możliwe jest zaprojektowanie alternatywnych schronień, np. poprzez adaptację wybranych przestrzeni w modernizowanym budynku. Powszechnie stosowanym rozwiązaniem jest zakup i instalacja na drzewach lub elewacji specjalistycznych schronień, takich jak budka dla nietoperzy, dostosowanych do potrzeb gatunków stwierdzonych podczas inwentaryzacji przyrodniczej. W przypadku modernizacji istniejących obiektów planuje się wykorzystanie nieużywanych przestrzeni, takich jak poddasza czy piwnice i ich przystosowanie jako schronienie dla nietoperzy. Uzupełnieniem działań może być również budowa sztucznych obiektów imitujących naturalne kryjówki, jak np. jaskinie wykorzystywane przez nietoperze do hibernacji.

Dlaczego istnieje potrzeba ochrony nietoperzy na terenie inwestycji?

Obowiązek ochrony nietoperzy i planowania kompensacji chiropterologicznej na terenach inwestycyjnych wynika bezpośrednio z przepisów prawa krajowego oraz unijnego, które nakładają na inwestorów konieczność uwzględniania potrzeb chronionych gatunków w procesie realizacji przedsięwzięć. Podstawą prawną jest ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w której za kluczowe uznano zachowanie lokalnej bioróżnorodności, w tym ochrony siedlisk zwierząt objętych ochroną gatunkową. Choć kompensacja chiropterologiczna nie jest nazwana tymi słowami w samym dokumencie, to rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt wymienia wszystkie 28 gatunków nietoperzy występujących w Polsce jako zwierzęta podlegające ochronie ścisłej, w tym czynnej – co zobowiązuje do ochrony siedlisk nietoperzy i planowania działań mających na celu zmniejszenie szkód wyrządzanych populacji tych ssaków przez działania człowieka.

Dodatkowo, na poziomie europejskim obowiązuje tzw. Dyrektywa Siedliskowa, która klasyfikuje nietoperze jako gatunki ważne w skali europejskiej i zobowiązuje państwa członkowskie Unii Europejskiej do ochrony siedlisk nietoperzy oraz przeprowadzania działań kompensacyjnych w przypadku ich zniszczenia.

Zapytaj o szczegóły

Kompensacje przyrodnicze

Przykładowe realizacje

Data realizacji: 2022 r.
Szkoła Podstawowa w Kiszewie

Nadzór chiropterologicznego nad realizacją przedsięwzięcia polegającego na modernizacji części zachodniej pokrycia dachowego budynku Szkoły Podstawowej w Kiszewie (gmina Oborniki, powiat obornicki, województwo wielkopolskie).
- Nadzory przyrodnicze
- Kompensacje przyrodnicze
Data realizacji: 2022 r.
Muzeum Zagłębia Staropolskiego w Sielpi Wielkiej

Ekspertyza chiropterologiczna zawierającej propozycję działań minimalizujących i kompensujących negatywny wpływ na nietoperze oraz ich siedliska przedsięwzięcia polegającego na remoncie oraz przebudowie w obiektach zespołu zakładu i osiedla przemysłowego w Sielpi Wielkiej oraz zmianie sposobu użytkowania na cele dydaktyczno-szkoleniowe związane z funkcją Muzeum Zagłębia Staropolskiego w budynku Suszarni II wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną (gmina Końskie, powiat konecki, województwo świętokrzyskie). Ekspertyza została złożona wraz z wnioskiem o wydanie zezwolenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach na odstępstwa od zakazów w stosunku do gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną, w tym na zniszczenie zimowiska nietoperzy znajdującego się w obiekcie, w którym było realizowane przedsięwzięcie.
- Opinie i ekspertyzy przyrodnicze
- Kompensacje przyrodnicze
Data realizacji: 2022 r.
Muzeum Martyrologii Wielkopolan w Poznaniu

Działania kompensujące negatywny wpływ na nietoperze i ich siedliska przedsięwzięcia polegającego na renowacji i adaptacji Fortu VII w Poznaniu dla zachowania dziedzictwa kulturowego.
- Kompensacje przyrodnicze
Data realizacji: 2019 r.
Obszar Natura 2000 „Kiszewo”

Zabezpieczenie otworów wentylacyjnych oraz podłogi na poddaszu kościoła pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa i św. Anny w Kiszewie w obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Kiszewo PLH300037 (gmina Oborniki, powiat obornicki, województwo wielkopolskie).
- Kompensacje przyrodnicze
Data realizacji: 2018/2019 r.
Pomnik ofiar obozu zagłady Kulmhof w Lesie Rzuchowskim koło Chełmna nad Nerem

Nadzór chiropterologiczny nad pracami remontowymi w obrębie pomnika ofiar obozu zagłady Kulmhof w Lesie Rzuchowskim koło Chełmna nad Nerem (gmina Dąbie, powiat kolski, wielkopolski wielkopolskie).
- Nadzory przyrodnicze
- Kompensacje przyrodnicze
Data realizacji: 2018 r.
Pomnik ofiar obozu zagłady Kulmhof w Lesie Rzuchowskim koło Chełmna nad Nerem

Kompensacja chiropterologiczna polegająca na rozwieszeniu trocinobenowych schronów dla nietoperzy w sąsiedztwie pomnika ofiar obozu zagłady Kulmhof w Lesie Rzuchowskim koło Chełmna nad Nerem. Kompensacja została zrealizowania zgodnie z warunkami określonymi w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu zezwalającej na umyślne płoszenie lub niepokojenie, chwytanie, przemieszczanie z miejsc regularnego występowania na inne miejsca osobników nocka dużego oraz na częściowe uniemożliwianie im dostępu do schronień, częściowe zniszczenie siedlisk będących obszarem rozrodu, wychowu młodych i odpoczynku oraz niszczenie, usuwanie lub uszkadzanie zimowisk lub innych schronień tego gatunku, w związku z planowanym remontem pomnika.
- Kompensacje przyrodnicze
Data realizacji: 2011 r. oraz 2014-2016 r.
Budynki mieszkalne wielorodzinne w Poznaniu

Inwentaryzacja ptaków i nietoperzy w trzech budynkach mieszkalnych wielorodzinnych na Osiedlu Tysiąclecia w Poznaniu (województwo wielkopolskie) oraz kompensacja negatywnych skutków jego termomodernizacji na gatunki zwierząt podlegające ochronie prawnej.
- Inwentaryzacje przyrodnicze
- Kompensacje przyrodnicze
Data realizacji: 2002-2006 r.
Park Krajobrazowy Puszcza Zielonka

Inwentaryzacja chiropterofauny Parku Krajobrazowego Puszcza Zielonka (gmina Kiszkowo, powiat gnieźnieński, gmina Czerwonak, Murowana Goślina i Pobiedziska, powiat poznański, gmina Skoki, powiat wągrowiecki, województwo wielkopolskie) wraz z realizacją działań ochrony czynnej.
- Inwentaryzacje przyrodnicze
- Kompensacje przyrodnicze
Data realizacji: 1999 r.
Żerkowsko-Czeszewski Park Krajobrazowy

Inwentaryzacja chiropterofauny Żerkowsko-Czeszewskiego Parku Krajobrazowego (gmina Żerków, powiat jarociński, gmina Nowe Miasto nad Wartą, powiat średzki, gmina Miłosław, powiat wrzesiński, województwo wielkopolskie) wraz z realizacją działań ochrony czynnej.
- Inwentaryzacje przyrodnicze
- Kompensacje przyrodnicze