Herpetolog – zdjęcie

Specjalista od płazów i gadów. Jest on nieodłącznym członkiem zespołu realizującego inwentaryzację przyrodniczą. Przeprowadza inwentaryzację płazów i gadów w okresie godów i rozrodu, a także migracji tych zwierząt. Jego wiedza jest niezbędna w sprawowaniu nadzoru herpetologicznego oraz w zaplanowaniu i realizacji kompensacji herpetologicznej.

Kim jest herpetolog?

Herpetolog to zoolog specjalizujący się w rozpoznawaniu występowania płazów i gadów na danym terenie. W kontekście inwentaryzacji przyrodniczych pozyskuje on dane dotyczące m.in. lokalizacji siedlisk tych zwierząt, w tym miejsc godów, rozrodu i zimowania oraz tras migracyjnych, na obszarze objętym inwentaryzacją.

W ramach herpetologii wyróżnia się dwie główne specjalizacje: batrachologię, naukę o płazach, oraz reptiliologię, obejmującą badania nad gadami – jednak w praktyce na specjalistów zajmujących się tymi naukami używa się ogólnego terminu herpetolog.

Jak wygląda praca herpetologa?

Praca herpetologa jest ściśle uzależniona od cyklu biologicznego płazów i gadów, co sprawia, że największe natężenie działań przypada na trzy kluczowe okresy w roku. Pierwszy z nich to wiosenna migracja (marzec-kwiecień), kiedy zwierzęta budzą się z hibernacji i wędrują do miejsc godowych i rozrodczych.

Następny moment wzmożonej pracy to okres godów i składania jaj (kwiecień-czerwiec). Trzeci okres to jesienna migracja (wrzesień-październik), w czasie której zwierzęta przemieszczają się do zimowisk. Metodyka pracy herpetologa opiera się na kilku sposobach pozyskania informacji na temat herpetofauny występującej na inwentaryzowanym obszarze.

Specjalista prowadzi systematyczne obserwacje całego badanego obszaru, stosując metodę „na upatrzonego”. Herpetolog pozyskuje także informację przez dzienne i nocne nasłuchy wokalizujących płazów, szczególnie podczas sezonu godowego. Dodatkowo kontrolowane są potencjalne miejsca rozrodu, takie jak zbiorniki wodne, oraz korytarze migracyjne – cieki wodne i rowy melioracyjne.

Herpetolog poszukuje także lokalizacji potencjalnych zimowisk, do których zaliczają się naturalne zagłębienia terenu, nory, jamy, sterty gałęzi i kamieni czy korzenie drzew. W celu potwierdzenia obecności i identyfikacji gatunków stosuje się również odłowy za pomocą specjalistycznych czerpaków herpetologicznych.

Jakie usługi wykonuje herpetolog?

Zakres usług świadczonych przez herpetologa zależy od etapu realizacji inwestycji i obejmuje zarówno działania przygotowawcze, jak i nadzorcze. Na etapie planowania przedsięwzięcia kluczową rolę odgrywa inwentaryzacja herpetologiczna, której celem jest rozpoznanie obecności płazów i gadów oraz ich siedlisk na obszarze objętym planowaną inwestycją. Usługa ta ma na celu zidentyfikowanie potencjalnych zagrożeń dla populacji herpetofauny związanych z przedsięwzięciem – takich jak ryzyko śmierci lub okaleczenia dorosłych osobników, zniszczenie jaj i form rozwojowych czy też siedlisk służących do rozrodu, żerowania lub zimowania, a także przecięcie tras migracji.

W przypadku potwierdzenia obecności chronionych gatunków kolejnym krokiem i usługą wykonywaną przez herpetologa jest kompensacja herpetologiczna, czyli działania mające na celu złagodzenie lub kompensację zniszczeń związanych z przeprowadzeniem inwestycji. Mogą to być m.in. budowa przejść dla płazów pod inwestycjami liniowymi wraz z systemem ogrodzeń naprowadzających czy tworzenie zastępczych zbiorników wodnych w miejsce zasypanych godowisk, wraz z odpowiednim zagospodarowaniem ich otoczenia. Herpetolog może także zasugerować zmianę harmonogramu prac, aby np. zasypywanie zbiorników odbywało się poza okresem obecności w nim płazów.

Na etapie realizacji inwestycji herpetolog sprawuje nadzór przyrodniczy, którego celem jest zapewnienie zgodności prowadzonych prac budowlanych z przepisami ochrony środowiska w zakresie ochrony płazów. Nadzór herpetologiczny obejmuje m.in. bieżące kontrole terenu budowy, zabezpieczenie lub ewakuację zwierząt z terenu inwestycji, zabezpieczenie siedlisk oraz redukcję zagrożeń dla herpetofauny związanych z danym etapem inwestycji.

Dodatkowo herpetolog monitoruje stan zabezpieczeń terenu (np. ogrodzeń ochronnych), ocenia skuteczność wdrożonych działań kompensacyjnych oraz uczestniczy w ich odbiorach technicznych.

Herpetolog – zdjęcie